Ngưu bàng và các món ăn quí từ ngưu bàng
Ngưu bàng là một loại củ rau ngon lành với người dân Nhật Bản. Nó có nhiều dương tính và tạo kiềm cho máu, tạo sinh lực cho con người. Ngưu bàng là một thành phần không thể thiếu trong món Tekka nổi tiếng luôn có mặt ở các bàn ăn trong các thiền viện Nhật Bản, để tạo nên sức bền bỉ dẻo dai cho sức khỏe… món ăn tekka được gọi là món ăn tượng trưng cho người quân tử siêu nhân… Ngưu bàng có chứa Insulin, Calcium, Sodium, Anti-Allergy, Tanin, cũng như nhiều vi chất, đặc biệt là chất xơ và sắt nên có nhiều tác dụng. Củ ngưu bàng có phần vỏ (dương hơn phần lõi) rất quí cho nên khi cọ rửa ngưu bàng cần như là tắm cho bé sơ sinh và không nên cạo vỏ!
1 – Rất giầu dinh dưỡng, các vi chất, chất xơ, chất sắt cao. 2 - Giảm béo, giảm mỡ và cholesterol trong máu. 3 - Tiêu độc, giải độc và lợi tiểu. 4 - Có tác dụng tích cực (giảm đường) với bệnh tiểu đường. 5 - Nhuận tràng, chống táo bón, vệ sinh ruột và phòng bệnh trĩ rất tốt. 6 - Phòng chữa bệnh ung thư. 7 - Làm khỏe tim, hết mệt mỏi. 8 - Tăng cường sinh lực, tốt cho nhu động ruột.
Các cách ăn ngưu bàng: Đặc tính của thực phẩm dương là khó mềm ngay, phải đun lâu chút! Biết làm thì ngưu bàng mềm như xu hào xào!
• Cắt hạt lựu để ninh món hầm, có thể bỏ thêm nấm đông cô, đậu lăng, các loại đỗ, rong biển phổ tai… làm món xúp miso, hoặc làm món kho …
• Làm nộm: cọ rửa nhẹ nhàng (không cần bỏ hết sạch vỏ), cắt khúc dài 15-17cm, bỏ vào nồi luộc với chút dấm mơ, nấu sôi 30 phút cho mềm rồi đập dập, xé nhỏ cắt vừa ăn, trộn đều với nước chấm 4 (gồm 4 thứ: tamari, nước tương, dấm mơ, chanh; hòa tan rồi trộn đều), cuối cùng rắc vừng đồi rang.
• Chỉ đơn giản là ăn sống: rửa sạch, mỗi ngày cắt 1 khúc ăn sống, ngưu bàng có thể ép lấy nước uống như là nước ép cà rốt, có thể cắt khúc ăn sống mỗi ngày một khúc 10cm, ăn giòn ngon, ngọt, có vị cam thảo… ăn cảm thấy khỏe người, nhưng thích hợp cho người răng khỏe.
• Nấu canh dưỡng sinh: khỏe tỳ vị, làm ngon ăn, kiềm hóa máu, khỏe người cực kỳ… Cộng thêm cà rốt, củ cải, nấm đông cô nấu thành bài thuốc: Canh dưỡng sinh nổi tiếng. Cách làm: 60 gam tươi (hay là 8 gam ngưu bàng khô); củ cải trắng 40 gam củ kể cả phần lá (củ cải nương khô: 6 gam), cọng ở trên; cà rốt tươi 40 gam, nấm đông cô 1 cái nhỏ (hoặc 3-5 lát đã thái mỏng) tất cả thái lát mỏng như là món canh và đun với nước lạnh liu riu 30 - 40 phút; đây là tiêu chuẩn cho 1 người/1 ngày dùng trước bữa ăn nửa tiếng; nấu cho 2,3 ngày thì phải bỏ vào ngăn đá để bảo quản… đây là món nước uống giải khát giải mệt mà tôi đánh giá là cao nhất tốt nhất cho những người khỏe tỳ vị.
• Ngưu bàng xào: Cắt hình que diêm xào, muốn mềm thì nên bỏ chút nước và 1 miếng phổ tai đun 5 - 10 phút, vớt ra xào với cà rốt, hay chỉ om độc vị với dầu vừng và tamari, cuối cùng rắc lá chanh.
• Ngưu bàng xào đậu phụ: 100 gam ngưu bàng thái kiểu vót bút chì bằng dao bào tiên (có bán tại TDNT), cắt bằng dao sắc cũng được nhưng nó sẽ không đều nhau ... xào với dầu vừng cho hết ngái ngái chuyển sang mùi thơm ngọt thì bỏ nước sâm sấp cùng 1 miếng phổ tai vào đun sôi nhỏ lửa cho mềm... cuối cùng nước gần cạn bỏ thêm 1-2 thìa tbsp nước tương Nhật vào cho thấm tương... bóp nát gần nhuyễn 1 bìa đậu nigari trộn lẫn! Nên học làm đậu Nigari hoặc mua đậu nigari sử dụng (có bán tại TDNT). Không nên ăn đậu làm đông bằng nước chua... Tỉ lệ ngưu bàng và đậu phụ có thể điều chỉnh sao cho phù hợp với nhu cầu
• Chả ngưu bàng NT: 1 gói mì căn ống 4 thỏi, 200 gam ngưu bàng rửa nhẹ nhàng cắt khúc 15cm, bổ dọc ninh mềm với chút dấm mơ trong 30 phút, bổ dọc rồi rưới nước tương Nhật lên cho vừa ăn, nhồi vào khoảng trống giữa thanh mì căn rồi đem chiên vàng trong dầu vừng, khi vớt ra nhúng ngay vào hỗn hợp 50% tamari, 50% nước tương Nhật, khi ăn thái rồi rắc lá chanh thái chỉ.
• Kinpira: Ngưu bàng: 150g, Cà-rốt: 50g, Củ sen: 70g, Nước tương: 3 Tbsps, Dầu vừng: 1,5 Tbsps
①Dùng một bàn chải rửa sạch củ ngưu bàng dưới vòi nước. Khi rửa, cẩn thận đừng làm thương tích lớp bề mặt. Thái lát ngưu bàng mỏng theo đường chéo, rồi xếp tựa vào nhau và thái chỉ.
②Đun nóng xoong nhỏ loại nặng và phủ dầu. Cho ngưu bàng vụn rồi áp chảo = áp chảo trước tiên ở mức lửa trung bình, sau đó cho nhỏ lửa. Thỉnh thoảng hãy nhìn và kiểm tra lửa sao cho ngưu bàng khỏi bị cháy.
③ Áp chảo ngưu bàng cho tới khi có mùi thơm, tùy từng trường hợp, nhưng thường mất khoảng 20 phút. Miếng lát càng dày, càng tốn thời gian. Bằng cách này sẽ loại bỏ hương vị mạnh hay vị đắng của ngưu bàng. Đừng ngâm trong nước, nếu không vị ngon và dinh dưỡng sẽ mất theo nước, không chỉ là vị đắng.
④Khi áp chảo ngưu bàng vừa đủ, đặt sang một bên, kế tiếp cho củ sen đã thái mỏng (1/4 hình nguyệt) vào khoảng trống và áp chảo, rồi trộn.
⑤Đặt chúng sang bên, sau đó cho cà-rốt đã thái vụn vào và áp chảo một lúc.
⑥Trộn chúng với nhau và tiếp tục áp chảo khoảng 1-2 phút. Thêm đủ nước để phủ 90% rau.
⑦Đậy nắp chảo, đun sôi, giảm lửa nhỏ và ninh cho tới khi rau trở nên mềm.
⑧Mở vung, cho thêm nước tương. Nấu cho tới khi bốc hơi.
⑨Đừng dùng đũa để khuấy cho tới lúc cuối, vì nó sẽ trở nên đen sì.
• Ngưu bàng: Nấu xúp, nấu canh chua, làm nước phở, nấu cháo……làm dương hóa món ăn.
• Dùng làm món Tekka Miso nổi tiếng đặc trị tim, hết mỏi mệt, làm ngon ăn bất ngờ…
• Thái hình que diêm rồi tẩm bột rán.
• Món “Mứt ngưu bàng” Tiếng Nhật gọi là “Gobo no Yoroni”. Trong đó các từ có nghĩa như sau: Gobo:ngưu bàng; No:thuộc về, dành cho, Yo: giúp khỏe người, ro: người có tuổi, ni: cách nấu - ninh lâu với dấm mơ muối. Vậy tên đầy đủ quan trọng nhất của món ăn này là chúng ta có thể cảm thấy được vị ngọt tự nhiên (kan), vị có mặt ở sâu thẳm trong mọi thứ thuộc thế giới tự nhiên và là chân giá trị của tự nhiên. Qua món ăn này, chúng ta có thể thưởng ngoạn sự huyền bí của tự nhiên. Tác dụng đối với thân thể con người có thể kể như: làm sạch máu ổ bụng, làm ấm cơ thể và tâm trí một cách tĩnh lặng… Hãy tự mình khám phá các tác dụng khác của món ăn này! (lời của ông Ando). Cách làm: ngưu bàng rửa như tắm cho trẻ sơ sinh (kỳ cọ nhẹ nhàng để không làm trầy sước lớp vỏ tốt và có nhiều dương tính của nó); cắt khúc dài vừa lòng nồi và cho ngập nước và mấy quả mơ muối (loại có cả nước) vào ninh, cũng có thể thay quả mơ bằng dấm mơ, làm sao cho vị của nó trở nên ngon nhất?! Mỗi 1 kg ngưu bàng khoảng 20ml dấm mơ muối ( mua ngay bộ thìa đông có cỡ chính xác), có thể điều chỉnh vì không có gì giống nhau… mỗi người nội trợ Thực dưỡng nên có bộ thìa (tablespoon) đ và cốc (cup) đong rất thuận tiện để tạo cho món ăn luôn được cân bằng năng lượng. Ninh món mứt ngưu bàng này trong 10 -20 giờ!
--------------------
_____Ngọc Trâm______
